Mahcubiyet ve Haysiyet - Dag Solstad

Kitap modern dramanın kurucusu sayılan oyun yazarı Henrik Ibsen'in Yaban Ördeği adlı eserindeki şu pasajla başlar:

"Bir insanın elinden hayatı boyunca kendisini kandırdığı şeyi aldığınız anda mutluluğunu da bitirirsiniz." 

Bu pasaj kitabın ana izleğini oluşturur. Kitabın ilk otuz sayfasına değin bu eserden bahsedilir. Bir  lisede yıllardır edebiyat öğretmenliği yapan, sıradan bir hayat süren Elias Rukla okulda tatsız bir olay yaşar. Olayın sonrasında onun geçmişinde yaşadığı olaylar uzun cümleler ve yoğun betimlemeler halinde aktarılır. Yazar burada bireysel bir kesit üzerinden, toplumsal sorunları da ele alır. Sistem eleştirisi, evlilik kurumu, kimlik arayışı, yabancılaşma. Hızla değişen bir toplumda kaybedilen itibar, kendi aleminde yitirilen anlam. Kitabı bu yaz okuduğum en iyi kitap olarak belirledim. Çünkü Elias'ın entelektüel yalnızlığı bana çok tanıdık geldi. Norveç edebiyatının kıymetli ismi Dag Solstad başka eserlerini de merak ettiğim bir yazar oldu. 

*

"Açlıktan mideleri kazınsa da televizyonda gösterilenlerle aynı çağda yaşıyor olmak insanlara bunu unutturuyor. Hayaller susuzluğu gideriyor. Hayaller tatmin ediyor!"

"Yoksa hayata karşı en çok iştah duyanlar mı seçiyor felsefeyi?"

"Söyleşmeye teşebbüs bile etmiyordu insanlar. Karşılıklı konuşmayı, kişisel ya da toplumsal bir konu üzerine yoğunlaşarak tartışmayı, hiç değilse bir şeyin iç yüzünü kavramanın getireceği anlık parıltıyı yaşamayı istemiyorlardı. "

"Hiç fark ettin mi, bazen insan kendini o kadar uzun süre kandırır ki, bir gün gerçeği gördüğünde sadece hayal kırıklığını değil, mutluluğunu da kaybeder."

**

Okuduğum diğer kitaplar:

- İnce Memed 2, Yaşar Kemal

- Derdini Anlatamayanlar için Ansiklopedi: Paradoks Diyalektika, Haydar Ergülen (Kitabın ismi epey uzun:)

- Çaylak Kesiği, Eren Buğdaycı

- Mark Zuckerberg, Ahmet Seyrek

Dinlediğim tiyatro eseri, Nora, Bir Bebek Evi, Henrik Ibsen (Radyo Tiyatrosu)

***

Kitaplarla kalın.