"dünya güzeldir hala
ve müzik doludur.
büyük koroların tanrısallığı ile
böceklerin basit serzenişi arasında
sızlayan kalptir dünya.
o sesleri duymuş olmak
cennet mi?
o sınırda kalmış olmak peki?
güzellikle gerçek arasında
unutkan ve yabancı.
büyüdüm evet
artık bunu bir veda sayabilirim.
büyüdüm dikenlerin şarkısıyla
cırcır böceğinin
yaz uğultusu karışan masalında.
iğde kokuları
ve tepelerin arasında
gizlice büyüdüm."
Bejan Matur
"Düş Bahçelerinde Gezinti" sevgili blog arkadaşım Gamze Ece'nin yayımladığı ilk kitabı. Bu kitapta içindeki çocuğu yitirmemiş hassas bir kalbin, dünyayı, insanları, ilişkileri, yaşamı, ölümü anlamlandırırken karşılaştığı duygusal güçlükleri kısa öyküler halinde okudum.
İnsan, içindeki masum çocuğu büyütmek istemez çünkü hayat zorlayıcıdır. Yetişkin yanımız bu yanı kabul etmeyi çoğunlukla reddeder. Ama içimizdeki çocuk farklı duyguları tanımak ister. Er ya da geç duygular, tecrübeyi de yanına alarak düşünsel yollarla birleşir. O nedenle duyguların renkli dünyasından kimse kaçamaz. Yalın bir dille aktarılmış öyküler de o duygu deryasının her tonunu içtenlikle yansıtmış. Okurunun kendi dünyasından başka izlerle karşılaşabileceği akıcı bir yolculuk.
*
" Lotus çiçekleri her zaman tertemiz kalır, asla kirlenmezler." (s.18)
"Her şey güzel olacak. Bu cümle tamamen yalan. İnsanların kendini kandırması. Bir şeylerin güzel olması ve yolunda gitmesi için çaba harcaman gerekiyor. İşte o zaman her şey güzel olur. Hiçbir şey yapmadan şu cümleyi kurup hayatın sana sürprizler sunmasını beklemek büyük saçmalık." (s. 36)
"Demek ki bu kadar çabuk kırıldığıma göre hala bir yerlerde ufak parçalar var, gözle görülmeyen parçalar. O parçalar içinde kaldıkça canın daha çok yanıyor." (s.69)
**
Tatilde okuyup bitirdiğim diğer kitaplar:
- Aklından Neler Geçiyor? Şefik Karakoç
- Tren Hikayeleri, Oya Özgür
- Çalınan Dikkat, Neden Odaklanamıyoruz? Johann Hari
- Bir Dilek Tut, Miyase Sertbarut
***
Sevgiler.
Fransa ve Almanya ortak yapımı "Gelecek Günler" adlı film, Paris'te yaşayan ellili yaşlardaki felsefe öğretmeni Nathalie'nin hayatını anlatır.
İki çocuklu Nathalie'nin uzun yıllar süren evliliği sonlanır, annesinin sağlık sorunlarıyla ilgilenir. Bu farklı gelişmelerin ortasında benlik sorgulamasına girer. Geleceğinin inşası üzerine düşünür. Filmde işlenen ana temalar: orta yaşta yeniden başlamak, kadın rolü ve bağımsızlık, felsefe ile gündelik hayat bağlantısı vs. İnsan alıştığı hayat elinden gidince "kim" olarak kalır? Konfor alanından zorlayıcı sebeplerle çıkınca hangi yanı ağır basar?
Filmde birçok metafor vardı. Mesela, siyah kedinin adı, Pandora. Pandora, Yunan mitolojisindeki Pandora'nın kutusuna bir gönderme olabilir. Kutu açılır ve aşina olunan düzen değişir. Acı gerçekler ortaya çıkar. Ama en dipte umut kalır. Sığındığı kitaplar onu kurtarmaz, felsefe karşılaştığı acıyı yok etmez. Sadece yaşadığı imtihanı anlamlandırmada yardımcı olan araçlardır. Sonuçta, her ilişki kalıcı değil. Bilindik düzen bildiğin gibi devam etmeyebilir. İnsan her yaşta yeniden başlayabilir ya da başlamak zorunda kalabilir. Bazı dönüşümler ağır ve sessiz olabilir.
*
İzlediğim diğer filmler:
- The Chef, 2014
- Train Dreams, 2025
- The Station Agent, 2003
- Freedom Writers, 2007
**
Sevgiler.
Okuma rotamı yine okuduklarım oluşturur. Edebiyat Nöbeti dergisinin eski sayılarından birinde dosya konusu Vedat Türkali seçilmişti. Onu yakından inceleme fırsatına erişmişken elim kitaplığımda yer alan Güven adlı romana uzandı. Bu kitabın ikinci cildini okumamıştım. Kitabı okumaya yeniden başladım
Güven, Vedat Türkali'nin tarihi romanlarından biri. Bin küsur sayfalık kitabın hacmi geniş, yazıların puntosu küçük ve sık. İki büyük ciltlik roman, kendi içinde farklı isimlendirilen kitaplardan oluşur. Birinci kitap, savaş yılları. İkinci kitap, kara duvarın gölgesinde. Üçüncü kitap, daldaki kiraz. Dördüncü kitap, savaş bitiyor. Beşinci kitap, savaş başladı. 1940'lı yılların Türkiye'si. II. Dünya Savaşı'nın yarattığı ortam ve o dönemde faaliyet gösteren Türkiye Komünist Partisi'nin iç yapısı yer alır. İstanbul Üniversitesi'nde okuyan gençlerin, aydınların, devlet görevlilerinin, işçilerin ve farklı toplumsal sınıflardan insan yaşamları aktarılır. Siyasi mücadele kadar dostluk, aşk, korku, ihanet ve hep yinelenen, aranan güven duygusunun bu insanlar arasındaki etkileşimi yansıtılır.
Yoğun karakter kadrosu, tarihi olaylarla kurmacanın harmanlanması artı siyasi gelişmelerin aktarılması yönlerinden dikkat isteyen bir okuma bekliyor bu roman. Yazarın anlatım gücündeki ustalığı kullandığı teknikler, özellikle iç monologlar beğendiğim kısımlar oldu. Uzun soluklu tarihi yolculukları sevenlere...
"Biz yazmazsak, başkaları yazar bizim yazgımızı." (s.290 2.cilt)
"Ben kurtuldum! Yaşamak niye bu kadar kötü? Yılgınlıkla bir yere varılmaz. Yeniden başlayacağız! Sinir bozan bin bir bela içerisinde hem de!"
"Nedret'e duyduğu tutku da, o arayıp da bulamadığını onda düşlemesindendi belki. Yaşam kökenli değil, salt edebiyat kaynaklı bir düştü belki de." (s.482 2. cilt)
*
Okuduğum diğer kitaplar:
- Şu Bizim Hortlak, Oscar Wilde
- Shakespeare'in Seçilmiş Sonelerine Farklı Bir Yaklaşım, Merih Tangün
- Denizağaçları, Kemikyüzleri, Feyza Ay
-Yuan Huan'ın Kulübesi, Miyase Sertbarut
**
Kitaplarla kalın.
Strasbourg çok beğendiğim bir şehir oldu. Yollar düzenli, bisiklet yolu ayrı, insanlar kibar ve yeşil alanları fazla. The Orangerie Parkı görülesi bir yer. Her çeşit bitkinin yer aldığı, içinde göletlerin, kuğuların ve leyleklerin yaşadığı kocaman bir park. Karşısında AİHM yer alıyordu. Sokak isimlerini sevdim. Thomas Mann, Bergson, Austen vs. Merkezde akşam yediden sonra her yer kapalı. Dinlenme saatlerine oldukça özen gösteriyorlar. Pazar günü dinlenme ve ayin günü yine hiçbir yer açık değil. Akşam çok geç oluyor, bu durum bana zamanın yavaşladığını hissettirdi.
Orijinal adı: You were never really here.
Türü, psikolojik gerilim.
Filmin hikayesi, çocukluğunda yaşadığı travmaların gölgesinde hayatını sürdürmeye çalışan Joe adında eski bir ajanın üzerine kurulur.
Joe, istismara uğrayan kayıp çocukları kurtarmak için çalışan, içe dönük yalnız bir adamdır. Bir gün, siyasetçi kimliğiyle öne çıkan bir şahsın kaybolan kızını bulmak için görevlendirilir. Kayıp kızın izini sürerken kendini karmaşık olayların ortasında bulur...
Kayıp ruhlar, başka kayıpları gün ışığına çıkarmak isterken ödedikleri bedellerin farkına varabilirler mi?
*
İzlediğim diğer filmler:
- The Museo, 2018
- Lean on Pete, 2017
- Sylvia, 2003
-Phantom Thread, 2017
**
Sevgiler.
- Dört Mevsim Gazozu, Segah Gümüş
- Ne Acayip, Ceyhun Balcı
- Senin Hikayen, Fatma Barabarosoğlu
- Kristal Sapan, Merve Büyükçapar
- Kurmaca Kimden Yana, Abdullah Harmancı
- Hayatı Keşfetmek İsteyen Penguen, Jill Tomlinson
*
Sevgiler.
Okuldan geldim. Nöbet günüm olduğu için yorgundum. Biraz dinlendim. Yemeğimizi yedikten sonra sandalyelerimizi arabaya attık, hazırlandık. Yağmur, rüzgar, kalabalık demeden yollara düştük. Tarkan'ın konserine maaile gittik. "Güzel anılar" listeme bir tane daha eklemek sevindirici. Tarkan, parlayan yıldızımız ışığın bize iyi geldi. Teşekkür ederiz:)
*Sevgiler.
Emeği geçen değerli okul idarecilerine, öğretmenlerine ve geleceğin ümidi olan gençlere yürekten teşekkür ediyorum. Çok güzel bir gündü.
Eline geçen bir liste var. Bu listenin nereden eline ulaştığına dair hiçbir fikri yok. O kadar çok birikmiş listeleri var ki, o da bunlardan biridir diyerek o listedeki filmleri sırayla izlemeye başlar. Tuttuğu listelere güvenir. Sıra Christian Petzold'un 2018 yapımı drama filmine gelir. Alman yönetmenden izlediği ikinci filmdir. Bahsi geçen film, Undine. Petzold aynı oyuncuları bu filmde de tercih etmiş. Bazı yönetmenlerin farklı filmlerinde tercih ettiği müdavim oyuncuları vardır. Mesela Bergman'ın. Bu da onlardan biri diye düşünür.
Film, İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa'da Nazi işgalinden kaçan bir adamın hayatıyla başlar. Adam intihar eden bir yazarın kimliğiyle hayatını sürdürmeye çalışır. Bir yanda kendi bireysel geçmişi bir yanda yazarın süregelen hayatından peşine takılanlar onu büyük bir belirsizliğe sürükler. Bu sürüklenmede savaşın bireye yansımalarına, kimlik arayışına, göç ve kaçışa adım adım tanık olur.
Listedeki öteki filmleri izlemek için uygun zamanı kollamaya devam eder. Bu arada dizi olarak Friends'in altıncı sezonunu bitirmiştir.
İzlediği diğer filmler:
- Burning, Şüphe, 2018 (Murakami öykü uyarlaması)
- The Karate Kid, Karateci Çocuk, 1984
- Ash Is Purest White, Kül En Saf Beyazdır, 2018
- Cold War, Soğuk Savaş, 2018
*
Sevgiler.
Dokuz ayrı öykü çoğunlukla birey toplum çatışması yaşayan kahramanların yaşadığı olaylar üzerine kurulmuş. Zengin anlatımda yer yer bilinç akışı tekniğine başvurulmuş. O kısımda bir dakika biz neredeydik, ne yapıyorduk diyerek zaman zaman geri dönüşler yapmış olduğumu ifade etmeliyim. Merkezini, olaydan çok iç dünya, bireyin var olma çabası, toplumun bireyi kabullenmeme direnci olarak nitelendirebilirim.
*
"Sokağa çıkıyoruz. Ağır aksak yürüyoruz. Adımlarımızda bir yanlışlık. Hızlanıyoruz. Hızlı yürüyüşümüzdeki uçarılığa yakışmıyoruz. Bir tanıdığa rastlamak istemiyoruz. Rastlanan her tanıdığın yanlış bir tanıdık olacağını sanıyoruz. Kimseleri sevmiyoruz. Kimselersiz edemiyoruz."
"Attığım her adımın, söylediğim her sözün hesabını vermek zorunda kalıyorum. Özgürlük mü bu?"
"Durmadan azalan her şeyin yerini durmadan artarak alan bir şey var: Her gün biraz daha suçlu olmak."
"İnsan şurasında sürekli büyüyen bir ağrıyla baş başa kalınca o ağrıyı büsbütün taşıyamaz olur, bilirsin."
**
Geçip giden zaman içerisinde okuduğum diğer kitaplar:
- Çılgın Babam, Zeynep Cemali
- Hikayeler, Anton Çehov
- Tilki Tili'nin Yolculuğu, Hanzade Servi
-Rüzgara Bırakılan Dilekler, Lois Sepahban
***
Sevgiler.
Yeni öykü kitabımla ilgili kıymetli arkadaşlarımın yorumlarını güncemde paylaşmaya devam ediyorum. Her insan farklı bir dünyadır. O dünyalarda farklı yansımalar bulmanın sevincini en çok böylesi anlamlı paylaşımlarda hissediyorum.
İlk güzel yorum kıymetli arkadaşım Buraneros'tan.
https://laparagas.blogspot.com/2025/11/dalmssam-uyandr.html
Kıymetli öğretmenim Makbule Abalı'nın yorumu:
https://ucunkuslar.blogspot.com/2025/12/bir-kitap-dalmissam-uyandirma.html
Kıymetli arkadaşım Duygu'nun yorumu:
https://duyguemanet.blogspot.com/2026/02/dalmssam-uyandrma-uyu-ay-orman-tanrs.html
Yürekten teşekkürlerimle...
*
Sevgiler.
Türk edebiyatı psikolojik romanlarının güçlü örneklerinden biri kabul edilir. Lisede edebiyat dersi kitaplarında karşımıza çıkmışlığı vardır.
1930'lu yıllarda bacağındaki kemik hastalığından ötürü tedavi gören bir gencin hastanede çektiği sıkıntılar, hayal kırıklıkları, aşk acısı işlenen ana temalardan. Peyami Safa'nın çocukluğundan izler taşır. Derin psikolojik çözümlemeler mevcuttur.
*
"Müthiş ağırlığı altında ruhumu deviren korkudan kurtulmak için felaketin üstüne yürümek istiyorum. Istıraptan korkamamanın tek ilacı, ıstıraptır. Bu ateşi o söndürür."
"Hakikati seviniz, o da sizi sever; hakikati arayınız o da sizi arar ve üstüne yalan Çin setleri gibi kalın duvarlar örsün, altında kalan hakikat ince iniltiyle, bir hafif rüzgar dalgasıyla, herhangi bir küçük işaretle mevcudiyetini bildirir. "Buradayım" der."
"İçimde hep ne olduklarını bilmediğim gizli ve meçhul ümitlere sarılmıştım; onlar olmasa bir saniye nefes alamazdım."
**
Okuduğum ve dinlediğim diğer kitaplar:
- Eyvah Annem Matematik Öğretmeni, Aysen Eser, Oğuz Saraçoğlu
-Nohut Adam, Anıl Basılı
-Amak-ı Hayal, Filibeli Ahmet Hilmi (Sesli Kitap)
- Tatar Çölü, Dino Buzzati (Sesli Kitap)
***
Sevgiler.
Tarifim:
Bir bardak ince öğütülmüş yulafı bir buçuk bardak ılık su içinde beklet. Yarım bardak mısır unu ve öğütülmüş keten tohumunu bu karışıma ekle. Biraz karbonat, biraz tuz, biraz zeytinyağı, biraz pekmezle iyice çırp. 180 derecede yarım saat airfryer ya da fırında pişir. Dilimleyip öğünlerine ekle.
*
Sevgiler.
Jeanne Dielman 23 quai du commerce, 1080 bruxelles, 1975
Oğluyla beraber yaşayan dul bir kadının üç günü tüm ayrıntılarıyla yansıtılır. Rutin ev işleri, bastırılmış duygular ve hayatta kalma hileleri. Yavaş yavaş bu rutin parçalanır, bireysel bir çöküşle trajedik bir hal alır. İsmi epey uzun olan bu film, feminist filmler kategorisinde yer alıyormuş. Ağır ilerliyor ve minimal diyaloglar mevcut.
Soul, 2020
2021 yılının en iyi animasyon ödülünü alan bir film. Müzik öğretmeni Joe, hayalini kurduğu caz konserine çıkmadan önce beklenmedik bir şekilde hayatını kaybeder. Kendini bambaşka bir yolculuğun içinde bulur. Hayata dönebilmek için küçük ruh yirmi iki ile kurduğu bağ, ona yaşamın anlamını sorgulatır. Çok sevdim:)
*
Friends dizisinin beşinci sezonuna geçtim.
**
Sevgiler.
